यान्त्रिक कृषि उपकरणमा ५०% अनुदान। ड्रोन र प्रविधिमा आधारित कृषि प्रवर्द्धन।50% subsidy on mechanized agricultural equipment. Drone and technology-based farming promotion.
रू. १२ अर्ब
सिँचाइ विस्तारIrrigation Expansion
थप २ लाख हेक्टर जमिनमा सिँचाइ पुर्याउने। सौर्य ऊर्जाचालित पम्पिङ सिँचाइ।Irrigation extended to additional 200,000 hectares. Solar-powered pumping irrigation.
रू. १८ अर्ब
रासायनिक मल अनुदानFertilizer Subsidy
रासायनिक मलमा प्रति झोला रू. ५०० अनुदान। जैविक मल उत्पादनलाई प्रोत्साहन।Rs. 500 subsidy per bag on chemical fertilizers. Promotion of organic fertilizer production.
रू. १५ अर्ब
कृषि बजार पहुँचAgri Market Access
कोल्ड स्टोरेज, प्रशोधन केन्द्र र किसान बजार निर्माण। कृषि उत्पादन निर्यात प्रवर्द्धन।Construction of cold storage, processing centers and farmers markets. Agricultural export promotion.
रू. ८ अर्ब
कृषि बीमाAgriculture Insurance
बाली बीमामा ७५% सरकारी अनुदान। पशुधन बीमाको विस्तार। ११ लाख किसान लाभान्वित।75% government subsidy on crop insurance. Expansion of livestock insurance. 1.1 million farmers benefited.
रू. ५ अर्ब
मत्स्यपालनFisheries
मत्स्य पालन विस्तार, माछापालन प्रविधि विकास र निर्यातयोग्य माछा उत्पादन।Fisheries expansion, fish farming technology development and export-quality fish production.
रू. ३ अर्ब
मुख्य लक्ष्य: Key Target: खाद्य स्वयम्पूर्णता हासिल गर्ने, कृषि क्षेत्रको GDP मा योगदान ४% वृद्धि गर्ने, र ५ वर्षभित्र कृषि निर्यात दोब्बर गर्ने।Achieve food self-sufficiency, increase agriculture sector's GDP contribution by 4%, and double agricultural exports within 5 years.
ऊर्जा, जलस्रोत तथा सिँचाइEnergy, Water Resources & Irrigation
बूढीगण्डकी (१२०० MW), दूधकोशी (६३५ MW), तमोर (७६२ MW) लगायत राष्ट्रिय गौरवका आयोजना अगाडि बढाइने।Advancing national pride projects including Budhigandaki (1200 MW), Dudhkoshi (635 MW), Tamor (762 MW).
रू. ४५ अर्ब
विद्युत प्रसारणPower Transmission
राष्ट्रिय ग्रिड विस्तार। भारत र बाङ्गलादेशमा विद्युत निर्यातका लागि प्रसारण लाइन।National grid expansion. Transmission lines for electricity export to India and Bangladesh.
रू. १८ अर्ब
सौर्य ऊर्जाSolar Energy
छत पिभी सोलार (Roof-top PV Solar) मा ३०% अनुदान। सामुदायिक सौर्य ऊर्जा प्रणाली।30% subsidy on roof-top PV solar. Community solar energy systems.
रू. ८ अर्ब
विद्युतीय सवारीElectric Vehicles
EV चार्जिङ स्टेशन विस्तार। इलेक्ट्रिक बस र गाडीमा कर छुट। सरकारी सवारी विद्युतीकरण।EV charging station expansion. Tax relief on electric buses and cars. Government fleet electrification.
रू. ५ अर्ब
विद्युत पहुँचElectricity Access
बाँकी सबै घरमा विद्युत पुर्याउने। लोडसेडिङमुक्त नेपालको लक्ष्य। गुणस्तरीय विद्युत आपूर्ति।Electricity to all remaining households. Target of load-shedding-free Nepal. Quality electricity supply.
रू. ७ अर्ब
नवीकरणीय ऊर्जाRenewable Energy
बायोग्यास, वायु ऊर्जा र लघुजलविद्युत प्रवर्द्धन। ग्रामीण ऊर्जा कार्यक्रम।Promotion of biogas, wind energy and micro-hydro. Rural energy programs.
रू. ४ अर्ब
ऊर्जा लक्ष्य: Energy Target: २०८५ सम्म १०,००० मेगावाट विद्युत उत्पादन। वार्षिक १,००० MW विद्युत भारत र बाङ्गलादेशमा निर्यात। सन् २०३५ सम्म नेट-जिरो उत्सर्जन।10,000 MW electricity production by 2085. Annual export of 1,000 MW to India and Bangladesh. Net-zero emissions by 2035.
उद्योग, वाणिज्य तथा आपूर्तिIndustry, Commerce & Supply
विनियोजन: रू. ७८ अर्बAllocation: Rs. 78 Billion
विशेष आर्थिक क्षेत्र (SEZ)Special Economic Zones (SEZ)
भैरहवा, सिमरा, पाँचखाल लगायत नयाँ SEZ स्थापना। विदेशी लगानी आकर्षण।New SEZs including Bhairahawa, Simara, Panchkhal. Attracting foreign investment.
रू. १२ अर्ब
स्टार्टअप इकोसिस्टमStartup Ecosystem
स्टार्टअप नेपाल कोष रू. ५ अर्ब। उद्यमशीलता विकास तालिम र इन्क्युबेसन केन्द्र।Startup Nepal Fund Rs. 5 billion. Entrepreneurship development training and incubation centers.
रू. ५ अर्ब
निर्यात प्रवर्द्धनExport Promotion
तयारी कपडा, चिया, जडीबुटी, हस्तकला र आईटी सेवा निर्यात वृद्धि। Trade Fair र प्रचार।Growth in export of RMG, tea, herbs, handicrafts and IT services. Trade fairs and promotion.
रू. ८ अर्ब
औद्योगिक प्रशिक्षणIndustrial Training
CTEVT विस्तार, औद्योगिक कौशल विकास र बजारमाँग अनुसारको तालिम।CTEVT expansion, industrial skill development and demand-based training.
रू. ६ अर्ब
पर्यटन तथा नागरिक उड्डयनTourism & Civil Aviation
विनियोजन: रू. ३५ अर्बAllocation: Rs. 35 Billion
हवाईअड्डा विस्तारAirport Expansion
गौतमबुद्ध अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल (भैरहवा) सञ्चालन। पोखरा अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल क्षमता वृद्धि।Gautam Buddha International Airport (Bhairahawa) operation. Pokhara International Airport capacity enhancement.
रू. १२ अर्ब
पर्यटन पूर्वाधारTourism Infrastructure
ट्रेकिङ मार्ग सुधार, पर्यटकीय गन्तव्य विकास र सांस्कृतिक विरासत संरक्षण।Trekking route improvement, tourist destination development and cultural heritage conservation.
रू. ८ अर्ब
पर्यटन प्रवर्द्धनTourism Promotion
अन्तर्राष्ट्रिय पर्यटन प्रचार। "Visit Nepal" अभियान, डिजिटल मार्केटिङ र ट्रान्जिट भिसा।International tourism promotion. "Visit Nepal" campaign, digital marketing and transit visa.
रू. ५ अर्ब
साहसिक पर्यटनAdventure Tourism
पर्वतारोहण, र्याफ्टिङ, बन्जी जम्पिङ र ग्रामीण पर्यटन विकास।Development of mountaineering, rafting, bungee jumping and rural tourism.
रू. ४ अर्ब
पर्यटन लक्ष्य: Tourism Target: आर्थिक वर्ष २०८३/८४ मा १५ लाख, र सन् २०२७ सम्म २५ लाख पर्यटक भित्र्याउने। पर्यटनबाट GDP मा ५% योगदान लक्ष्य।1.5 million tourists in FY 2083/84, and 2.5 million by 2027. Target of 5% contribution of tourism to GDP.
वन क्षेत्र ४५% मा पुर्याउने। सामुदायिक वन कार्यक्रम विस्तार। वन्यजन्तु संरक्षण।Forest coverage to reach 45%. Community forestry program expansion. Wildlife conservation.
रू. १० अर्ब
जलवायु परिवर्तनClimate Change
जलवायु कोष स्थापना, अनुकूलन कार्यक्रम र ग्लेसियर निगरानी। जलवायु वित्त परिचालन।Climate fund establishment, adaptation programs and glacier monitoring. Climate finance mobilization.
रू. ८ अर्ब
फोहोर व्यवस्थापनWaste Management
ठोस फोहोर व्यवस्थापन, प्लास्टिक निषेध र वातावरण सफाइ अभियान।Solid waste management, plastic ban and environment cleanup campaigns.
रू. ५ अर्ब
सूचना तथा सञ्चार प्रविधिInformation & Communication Technology
विनियोजन: रू. २४ अर्बAllocation: Rs. 24 Billion
ब्रोडब्यान्ड विस्तारBroadband Expansion
सबै पालिकामा हाइस्पिड इन्टरनेट। ५G सेवा सुरुवात। दूरदराजमा उपग्रह इन्टरनेट।High-speed internet in all municipalities. Launch of 5G services. Satellite internet in remote areas.
रू. ८ अर्ब
ई-गभर्नेन्सE-Governance
एकीकृत सरकारी पोर्टल, डिजिटल नागरिकता, स्मार्ट सेवा केन्द्र र पेपरलेस कार्यालय।Integrated government portal, digital citizenship, smart service centers and paperless offices.
रू. ७ अर्ब
IT पार्क र सफ्टवेयरIT Parks & Software
काठमाडौं, पोखरा, विराटनगरमा IT पार्क। सफ्टवेयर निर्यात प्रवर्द्धन। BPO उद्योग विकास।IT Parks in Kathmandu, Pokhara, Biratnagar. Software export promotion. BPO industry development.
रू. ५ अर्ब
डिजिटल साक्षरताDigital Literacy
५० लाख नागरिकलाई डिजिटल साक्षरता तालिम। डिजिटल भुक्तानी विस्तार।Digital literacy training for 5 million citizens. Digital payment expansion.