राजस्व तथा कर व्यवस्था Revenue & Tax Policy

आर्थिक वर्ष २०८३/८४ को राजस्व नीति, कर प्रस्ताव र राजस्व परिचालन रणनीति Revenue policy, tax proposals and revenue mobilization strategy for FY 2083/84

राजस्वका प्रमुख स्रोतहरूMajor Revenue Sources

कुल राजस्व लक्ष्य: रू. १५ खर्ब ७ अर्ब (रू. १,५०७ अर्ब) — GDP को ३२.५%Total Revenue Target: Rs. 1,507 Billion — 32.5% of GDP

रू. ३८५ अर्ब
आयकरIncome Tax
व्यक्तिगत, संस्थागत र साझेदारी फर्मबाट उठाइने आयकर। नयाँ करयोग्य आय सीमा र दर। Income tax from individuals, corporates and partnerships. New taxable threshold and rates.
रू. ४१२ अर्ब
मूल्य अभिवृद्धि कर (VAT)Value Added Tax (VAT)
VAT दर १३% कायम। डिजिटल सेवामा VAT लागू। स्वचालित VAT रिफन्ड प्रणाली। VAT at 13%. VAT on digital services. Automated VAT refund system.
रू. १९८ अर्ब
भन्सार महसुलCustoms Duty
आयात र निर्यातमा भन्सार। सामाजिक सुरक्षाका लागि संरक्षणात्मक भन्सार। Customs on imports and exports. Protective customs for economic security.
रू. १७५ अर्ब
अन्तःशुल्कExcise Duty
मदिरा, सुर्ती, सवारी साधन र विलासिताका वस्तुमा अन्तःशुल्क। स्वास्थ्यका लागि थप कर। Excise on alcohol, tobacco, vehicles and luxury goods. Additional tax for health.
रू. २२४ अर्ब
गैरकर राजस्वNon-Tax Revenue
दस्तुर, शुल्क, जरिवाना र सरकारी सेवाबाट आय। विद्युत बिक्री, पर्यटन शुल्क। Fees, charges, fines and government service revenue. Electricity sales, tourism fees.
रू. ११३ अर्ब
शिक्षा सेवा करEducation Service Tax
निजी विद्यालय, कलेज र विश्वविद्यालयबाट उठाइने शिक्षा सेवा कर। नयाँ शुल्क संरचना। Tax from private schools, colleges and universities. New fee structure.

राजस्व विश्लेषणRevenue Analysis

राजस्वको प्रकार अनुसार वितरण र विगत वर्षहरूसँग तुलनाRevenue distribution by type and comparison with previous years

राजस्वको प्रकार अनुसार वितरण Revenue Distribution by Type
कुल राजस्व लक्ष्य: रू. १,५०७ अर्ब (२०८३/८४) Total Revenue Target: Rs. 1,507 Billion (2083/84)
विगत वर्षहरूको राजस्व वृद्धि (अर्बमा) Historical Revenue Growth (Billions)
स्रोत: अर्थ मन्त्रालय, नेपाल (सूचनामूलक) Source: Ministry of Finance, Nepal (Informational)

राजस्व सुधारका लक्ष्यहरूRevenue Reform Targets

कर प्रणाली सुधार र राजस्व प्रशासनका मुख्य उपलब्धि लक्ष्यKey achievement targets for tax system reform and revenue administration

32.5%
GDP अनुपातRevenue/GDP Ratio
कुल राजस्व लक्ष्यTotal revenue target
+6.1%
राजस्व वृद्धिRevenue Growth
अघिल्लो वर्षको तुलनामाCompared to previous year
100%
ई-फाइलिङE-Filing Coverage
डिजिटल कर प्रणाली विस्तारDigital tax system expansion
2M+
नयाँ करदाताNew Taxpayers
करदाता दायरा विस्तार लक्ष्यTax net expansion target

कर प्रस्तावहरू — विस्तृत विवरणTax Proposals — Detailed Breakdown

आर्थिक वर्ष २०८३/८४ का नयाँ र संशोधित कर व्यवस्थाहरूNew and revised tax measures for FY 2083/84

करयोग्य आय (रू.)Taxable Income (Rs.) एकल व्यक्तिSingle Person विवाहित जोडीMarried Couple
पहिलो ६ लाखसम्मUp to Rs. 600,000१%१%
६ लाख १ देखि ८ लाखRs. 600,001 – 800,000१०%१०%
८ लाख १ देखि ११ लाखRs. 800,001 – 1,100,000२०%२०%
११ लाख १ देखि २० लाखRs. 1,100,001 – 2,000,000३०%३०%
२० लाखभन्दा माथिAbove Rs. 2,000,000३६%३६%
दूरदराजका क्षेत्रमा कार्यरत कर्मचारीलाई थप छुट। महिला करदाताका लागि १०% कर छुट। अपाङ्गता भएका व्यक्तिका लागि थप सुविधा। Additional relief for employees in remote areas. Extra 10% rebate for women taxpayers. Additional facilities for persons with disabilities.
व्यवसायको प्रकारType of Business कर दरTax Rate टिप्पणीRemarks
उत्पादनमूलक उद्योगManufacturing Industry२०%घटाइयो
IT/सफ्टवेयर कम्पनीIT / Software Company१५%छुट
स्टार्टअप (३ वर्षसम्म)Startup (up to 3 yrs)०%छुट
बैंक तथा वित्तीय संस्थाBanks & Financial Institutions३०%पूर्ववत्
बीमा कम्पनीInsurance Companies२५%पूर्ववत्
सामान्य कम्पनीGeneral Companies२५%पूर्ववत्
  • VAT दर १३% कायम राखिएको छ।VAT rate maintained at 13%.
  • VAT दर्ता सीमा रू. ७५ लाखमा वृद्धि।VAT registration threshold raised to Rs. 7.5 million.
  • डिजिटल सेवा (Netflix, Amazon, Google) मा VAT लागू।VAT applied to digital services (Netflix, Amazon, Google).
  • ई-इनभ्वाइसिङ प्रणाली सबै करदाताका लागि अनिवार्य।E-invoicing system mandatory for all taxpayers.
  • स्वचालित VAT रिफन्ड प्रणाली ७ दिनभित्र।Automated VAT refund within 7 working days.
  • कृषि उत्पादन, औषधि र आधारभूत खाद्य सामग्रीमा VAT छुट जारी।VAT exemption continues on agricultural produce, medicines and basic food items.
  • कच्चा पदार्थ आयातमा भन्सार दर कटौती (उत्पादनशील उद्योगलाई प्रोत्साहन)।Reduction in customs duty on raw material imports (to promote manufacturing).
  • विलासिता सामान र गैर-आवश्यक आयातमा भन्सार बढोत्तरी।Increased customs on luxury goods and non-essential imports.
  • इलेक्ट्रिक सवारी साधनमा भन्सार छुट/कटौती जारी।Continued customs exemption/reduction on electric vehicles.
  • मदिरा र सुर्तीजन्य पदार्थमा अन्तःशुल्क २०% ले वृद्धि।20% increase in excise on alcohol and tobacco products.
  • पेट्रोल, डिजेल र ग्यासमा उत्पादन कर समायोजन।Excise adjustment on petrol, diesel and gas.
  • अचल सम्पत्ति हस्तान्तरणमा Capital Gains Tax दर समायोजन।Capital Gains Tax rate adjustment on real estate transfer.
  • बहुसम्पत्ति (Multiple property) मा थप कर।Additional tax on multiple property ownership.
  • घर जग्गा कारोबारमा TDS दर समायोजन।TDS rate adjustment on property transactions.
  • शेयर बजारमा लाभमा लाग्ने कर (५%) पूर्ववत्।Capital gains tax on stock market (5%) unchanged.
  • सामाजिक सुरक्षा कोषमा नियोक्ता र कर्मचारी योगदान बढाइएको।Increased employer and employee contribution to Social Security Fund.
  • ५ वर्षसम्म नयाँ उद्योग स्थापनामा आयकर छुट।Income tax exemption for up to 5 years for new industry establishment.
  • स्टार्टअप कम्पनीहरूलाई ३ वर्ष कर छुट।3-year tax exemption for startup companies.
  • निर्यातमुखी उद्योगलाई आयकरमा ५०% छुट।50% income tax rebate for export-oriented industries.
  • ग्रामीण क्षेत्रमा उद्योग स्थापना गर्दा थप कर छुट।Additional tax relief for industry in rural areas.
  • नवीकरणीय ऊर्जा आयोजनालाई ७ वर्ष आयकर छुट।7-year income tax exemption for renewable energy projects.
  • कृषि प्रशोधन उद्योगलाई ५ वर्ष कर छुट।5-year tax exemption for agro-processing industries.

राजस्व प्रशासन सुधारRevenue Administration Reforms

डिजिटल प्रणाली, करदाता सेवा र पारदर्शिता सुधारका कदमहरूDigital systems, taxpayer services and transparency improvement measures

डिजिटल कर प्रणालीDigital Tax System

एकीकृत कर व्यवस्थापन प्रणाली (ITMS) विस्तार, अनलाइन कर दाखिला र भुक्तानी, ई-इनभ्वाइसिङ अनिवार्य। ITMS expansion, online tax filing and payment, mandatory e-invoicing for all businesses.

कर अनुपालन र अनुगमनTax Compliance & Monitoring

AI-आधारित कर छल्ने प्रणाली पहिचान, बैंक खाता र PAN लिंकिङ अनिवार्य, जोखिम-आधारित अडिट। AI-based tax evasion detection, mandatory bank account and PAN linking, risk-based audit.

करदाता सेवा केन्द्रTaxpayer Service Center

प्रत्येक प्रदेशमा करदाता सेवा केन्द्र, टोल-फ्री हेल्पलाइन, ९ भाषामा सेवा उपलब्ध। Taxpayer service center in each province, toll-free helpline, services in 9 languages.

महत्वपूर्ण सूचना: Important Notice: यहाँ प्रस्तुत राजस्व तथा कर विवरण सूचनामूलक उद्देश्यका लागि मात्र हो। कर सम्बन्धी आधिकारिक जानकारीका लागि ird.gov.np र mof.gov.np हेर्नुहोस्। The revenue and tax details presented here are for informational purposes only. For official tax information, visit ird.gov.np and mof.gov.np.